PARLAMO MONDIAL! – Le secunde lecion: “Acente”

LE SECUNDE LECION: “Acente”

Lo exista plure regles concernante le acente in Mondial.

1. Usualmente le acente cada sur le vocal, que sta devan le ultim consonante (exepte “s”) in le parole. Lo significa, que si le ultim letra e un consonante (ma non “s”!), alor le acente cada sur le ultim silabe i si le ultim letra e un vocal, alor le acente cada sur le secunde silabe del fine.

Exemples:
vilage, citadan

2. Lo e portan anque exepciones, exemplemente plure paroles fina se per le vocale “a”, que va acentuate. Felicemente li va sempre marcate in scripte i aspecta cosí: á. Lo pova ser anque un altre letra.

Exemples:
beltá, revú

3. In caso de diftongues (combinaciones de vocales con “i” o “u”) cil du letras devena consonantes i non va acentuate. Lo significa, que “i” devena “y” i le vocal “u” devena identique con anglese “w”.

Exemples:
situacion (pronunciate come si il seria “situatsyon”)
guance (pronunciate come si il seria “gwantse”)

4. Cuando “u” aparisa ensemble con “i” in combinaciones “iu” i “ui”, alor le secunde letra va acentuate.

Exemple:
cuin

5. Si un parol ha solo un silabe i in cel silabe lo aparisa “ui”, que e le ultim letras o queles va secuate solo da final “s”, alor le acentuate vocal e le “u”.

Exemples:
cui, luis

6. Similmente, si un parol e curte i lo non e “ui” o “iu” in cel parol, ma “i plus a,e,o” o “u plus a,e,o”, inultre si li e le ultim letras in un parol o si lo es le consonante “s” derier les (come le ultim letra), alor justo “i” i “u” va acentuate.

Exemples:
duo, trios

7. Naturalmente in “que”, “qui”, “gue” i “gui” le letra “u” e mute.

Exemples;
queles, guirlande

8. Lo exista algue exepciones, que a causa de su etimología deva restar invariable. In cel casos li va marcate per special signes.

Exemples:
lingüiste, lotería

Si vu pensa, que cil regles e tro complicate por un lingua internacional, ple memorar vos, que Mondial e si apelate “lingua naturalistique”, similmente come Interlingua. Tel e sui tracte caracteristique.

 
LE SECUNDE LECION:  exersices

Ple lectar corectemente con alte voce:

1. melior
2. etá
3. remo
4. dianocte
5. rosea
6. quirurgía
7. joco
8. cosí
9. ave
10. horari 

Conosa tu ja bien le regles del acente?

 

Published in: on June 24, 2009 at 1:43 pm  Leave a Comment  
Tags: , ,

PARLAMO MONDIAL! – Le primer lecion: “Alfabete”

 LE PRIMER LECION: “Alfabete”

Alfabete de Mondial consista in 24 letras – 5 vocales i 19 consonantes.

Le vocales e:
a e i o u

Li devaria var pronunciate in posiblemente mas simple maner, come in Interlingua o Occidental,  o exemplemente come in lingua espaniol.

Le consonantes e:
b c d f g
h j l m n
p q r s t
v x y z

Anque le consonantes pronuncia se simplemente, in multe casos in le mem maner come li va scribate. Portan lo e algue regles specifique, que deva var obeyate:

1. ca co cu
va pronunciate come “ka” “ko” “ku”

2. ce ci
va pronunciate come “tse” “tsi”

3. za zo zu
va pronunciate come “tsa” “tso” “tsu”

4. que qui
va pronunciate come “ke” “ki”

5. ga go gu
va pronunciate simplemente come “ga” “go” “gu”, ma:

6. ge gi
va pronunciate come englese “je” “ji”, exemplemente in paroles “jet” i “Jim”

7. ja jo ju
va pronunciate justo come englese “ja” “jo” “ju” exemplemente in paroles “jump”, “John” i “juvenile”

8. gue gui
va pronunciate come “ge” “gi” exemplemente in englese paroles “get” i “give”

9. ch
va pronunciate come englese “ch” exemplemente in parole “check”

10. x
va pronunciate come “ks”

11. y
va pronunciate come englese “y” exemplemente in parole “yes”

12. c
va pronunciate simplemente come “k”, si le secuante letra e anque un consonante

Ora resumamo le puntes 1 – 8:

“ka” “ke” “ki” “ko” “ku”
va scribate:
ca que qui co cu

“tsa” “tse” “tsi” “tso” “tsu”
va scribate:
za ce ci zo zu

“ga” “ge” “gi” “go” “gu”
va scribate:
ga gue gui go gu

anglese “ja” “je” “ji” “jo” “ju”
va scribate:
ja ge gi jo ju

Lo exista anque 2 letras “k” i “w”, que non e oficial in le alfabete de Mondial, ma queles pova var usate in paroles empruntate – nomes propre i paroles extranger.

 

LE PRIMER LECION: exersice

Ple pronunciar corectemente le paroles secuante:

1. zapatero
2. guerisar
3. chascun
4. jodi
5. yer
6. gentil
7. costum
8. quelunque
9. citá
10. golfe  

Conosa tu ja le alfabete bien?

Published in: on June 23, 2009 at 2:59 pm  Comments (1)  
Tags: , ,